Chăm sóc từng loại da

Home » Uncategorized » NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ TIA UVA VÀ UVB

NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ TIA UVA VÀ UVB

Trong số 6 tinh cầu có lịch sử hàng tỉ năm tuổi thì mặt trời chắc chắn được báo chí nhắc đến nhiều gần đây, chủ yếu vì nó vẫn có gì đó chưa chắc chắn và gây nhầm lẫn cho nhiều người trong chúng ta.

Những điều cần biết về tia UVA và UVB

Cái chính của sự nhầm lẫn này là ở những tia cực tím A (sóng dài) và tia cực tím B (sóng ngắn) của ánh sáng mặt trời. Sự hiểu biết của chúng ta về những tác hại gây ra cho da và cách tốt nhất để bảo vệ chính mình dường như thay đổi hàng năm theo nghiên cứu mới ra. Ví dụ, mọi người nghĩ rằng chỉ có tia UVB là gây tác hại chủ yếu, nhưng thực ra nhiều nghiên cứu cho thấy rằng tia UVA cũng gây hại cho da không kém. Và vì thế những giải pháp cải tiến mới để bảo vệ da chống lại tia UVA tiếp tục được nghiên cứu. Để theo kịp với những phát triển mới là một thách thức lớn giúp chúng ta tránh được tác hại của ánh nắng mặt trời.

Bức xạ tia UV là gì?

Bức xạ tia cực tím (UV) là một phần của phổ bức xạ điện từ từ mặt trời xuống  trái đất. Nó có bước sóng ngắn hơn ánh sáng nhìn thấy nên chúng ta không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Các bước sóng này được phân loại thành UVA, UVB, UVC, trong đó tia UVA có bước sóng dài nhất từ 320-400 nm (phần tỷ của một mét); UVA được chia thành hai dãy sóng là tia UVA I có bước sóng từ 340-400 nm và tia UVA II có bước sóng từ 320-340 nm. Còn tia UVB có bước sóng trong khoảng 290-320 nm. Với các tia có bước sóng ngắn hơn, ví dụ như tia UVC được hấp thụ bởi tầng ozone và không chiếu thẳng xuống trái đất.

Tuy nhiên, cả hai tia UVA và UVB khi thâm nhập vào không khí sẽ làm xuất hiện các dấu hiệu lão hóa cho da, gây tổn thương mắt (bao gồm đục thủy tinh thể) và ung thư da. Chúng cũng ức chế hệ thống miễn dịch, làm giảm sức đề kháng của bạn chống lại các nguy cơ trên và những chứng bệnh khác.

Ánh sáng nhìn thấy/ tia UV

Những điều cần biết về tia UVA và UVB

Bức xạ tia UV và Ung thư da

Bằng cách gây tổn tế bào DNA của da, bức xạ UV quá mức sẽ gây đột biến di truyền có thể dẫn đến ung thư da. Cả Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ và Tổ chức Y tế Thế giới đã xác định tia UV như là một chất gây ung thư. Bức xạ tia cực tím được coi là nguyên nhân chính của ung thư da không u ác tính (NMSC), bao gồm ung thư biểu mô tế bào đáy (BCC) và ung thư biểu mô tế bào vảy (SCC). Những loại ung thư trên đã “tấn công” hơn một triệu người và hơn 250.000 người Mỹ mỗi năm. Nhiều chuyên gia cho rằng bức xạ tia cực tím cũng là nguyên nhân gây ra các khối u ác tính, đặc biệt là đối với những người có làn da trắng, đây là loại ung thư da nguy hiểm nhất đã giết chết hơn 8.000 người Mỹ mỗi năm.

Hầu hết chúng ta đều phải tiếp xúc với lượng lớn các tia UVA trong đời. Tia UVA chiếm đến 95% các bức xạ UV tới bề mặt của Trái đất. Mặc dù mức tác hại không dữ dội như UVB nhưng lượng tia UVA gấp khoảng 30-50 lần so với UVB.  Tia UVA hầu như tồn tại ở mọi thời điểm trong ngày trong suốt năm vì thế tác hại do chúng gây ra rất lớn và chúng có khả năng xuyên qua mây và kính.

UVA có khả năng thâm nhập sâu vào da hơn UVB và nó chính là nguyên nhân gây ra lão hóa da và các nếp nhăn, nhưng cho đến gần đây các nhà khoa học tin rằng nó không gây ra thiệt hại đáng kể ở lớp biểu bì da (lớp da ngoài cùng) nơi mà hầu hết các bệnh ung thư da xảy ra. Tuy nhiên, các nghiên cứu trong hai thập kỷ qua cho thấy tia UVA phá hủy các tế bào da có tên là Keratinocytes (tế bào sừng) ở lớp đáy biểu bì da (các tế bào đáy và tế bào vảy là các loại của tế bào sừng.) UVA góp phần hay thậm chí có thể bắt đầu sự phát triển của bệnh ung thư da.

UVA là tia gây ra nám sạm da chủ yếu, bây giờ chúng ta biết rằng da ở ngoài trời hoặc trong phòng đều có thể tích lũy độc hại theo thời gian. Nám sạm da là do tổn thương DNA của da hay da bị đen sẫm do một nỗ lực không hoàn hảo để ngăn chặn thiệt hại DNA. Những khiếm khuyết hoặc đột biến ấy có thể dẫn đến ung thư da.

Máy làm nước da nâu chủ yếu phát ra tia UVA. Các đèn chiếu cao áp dùng trong các phòng làm nâu da (salon) phát ra lượng UVA nhiều gấp 12 lần so với ánh sáng mặt trời. Không đáng ngạc nhiên là những người đã từng sử dụng thiết bị đó có thể tăng gấp 2,5 lần khả năng phát triển ung thư biểu mô tế bào vảy và 1,5 lần khả năng phát triển ung thư biểu mô tế bào đáy. Theo nghiên cứu gần đây, việc dùng các phòng ngủ làm nước da nâu lúc trẻ sẽ làm tăng nguy cơ u ác tính lên đến 75%.

Những điều cần biết về tia UVA và UVB

UVB, nguyên nhân chính gây mẫn đỏ và rám nắng cho da, có xu hướng làm tổn thương lớp biểu bì trên bề mặt da. Nó đóng một vai trò chủ yếu gây phát triển bệnh ung thư da và làm nâu da, các nếp nhăn. Cường độ của nó thay đổi theo mùa, vị trí và thời gian trong ngày. Cường độ tia UVB mạnh nhất chiếu thẳng xuống nước Mỹ là khoảng 10 sáng đến 4 giờ chiều từ tháng Tư đến tháng Mười. Tuy nhiên, các tia UVB có thể đốt cháy và làm hư hại da quanh năm, đặc biệt là ở những vùng cao và trên các bề mặt phản chiếu như tuyết, băng, ở những nơi đó, đến 80% lượng tia phản chiếu lại vì thế chúng gần như gây hại cho da gấp 2 lần. Tia UVB không hoàn toàn có thể xuyên qua kính.

Những điều cần biết về tia UVA và UVB

Bạn phải bảo vệ làn da khỏi tia UV ngay cả khi ở trong nhà hay ra ngoài. Hãy tìm bóng râm khi ở ngoài trời, đặc biệt là vào khoảng thời gian từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều. Và vì tia UVA có khả năng xuyên qua kính, hãy xem xét bố trí thêm các tấm kính phẳng sẫm màu để tránh tia UV ở các bên và phía sau cửa xe của bạn cũng như các cánh cửa ở nhà và văn phòng làm việc. Những tấm kính này ngăn chặn đến 99,9% lượng bức xạ UV và 80% lượng ánh sáng nhìn thấy.

Khi ở ngoài trời, bạn phải chọn loại quần áo để hạn chế tiếp xúc với tia cực tím: quần áo chống nắng đặc biệt với chỉ số UPF (Chỉ số bảo vệ chống tia tử ngoại) cho biết có bao nhiêu bức xạ UV có thể xuyên qua vải; chỉ số UPF càng cao thì càng tốt. Ví dụ như, một chiếc áo sơ mi với chỉ số UPF 30, có nghĩa là chỉ 1/30 của bức xạ tia cực tím của mặt trời có thể tiếp xúc với da. Chất phụ gia ở các tiệm giặt có thể giặt sạch các loại vải thường và cung cấp UPF cao hơn. Tuy nhiên, bạn có thể tăng cường sự bảo vệ khỏi ánh nắng mặt trời bằng cách học đánh giá chất lượng chống nắng của các loại vải hàng ngày và lựa chọn loại nào có có khả năng chống nắng tốt nhất. Ví dụ, quần áo vải bóng có màu sáng hoặc tối phản chiếu bức xạ UV nhiều hơn so với loại vải có tông màu trắng hoặc màu nhạt; loại quần áo vải len có thể tạo một “hàng rào” bảo vệ giữa da của bạn và ánh nắng mặt trời. Cuối cùng, đội nón rộng vành và kính mát chống nắng giúp bảo vệ làn da nhạy cảm từ đầu xuống cổ và xung quanh mắt  vì đây là những vùng da hay tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.

Những điều cần biết về tia UVA và UVB

Ngày nay, hàng loạt các loại kem chống nắng hiện đại xuất hiện trên thị trường. Hiệu quả của kem chống nắng được xác định bằng chỉ số chống nắng gọi là SPF. Chỉ số SPF thực chất không phải là tự nó bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời mà nó chỉ ra kem chống nắng bạn dùng có tác dụng bao lâu đối với ánh nắng mặt trời, da sẽ bị đỏ trong thời gian bao lâu khi dùng kem chống nắng so với khi không dùng kem chống nắng.  Ví dụ, một người nào đó sử dụng kem chống nắng có SPF 15 thì thời gian cho đến khi da bị đỏ sẽ lâu hơn 15 lần so với khi không dùng kem chống nắng. Một loại kem chống nắng có chỉ số SPF 15 sẽ chắn được 93% lượng tia UVB từ mặt trời; SPF 30 bảo vệ chống lại 97% và SPF 50 là 98%. Tổ chức chống ung thư da The Skin Cancer Foundation  cho biết chỉ số SPF 15 hoặc cao hơn là cần thiết để bảo vệ cho da khỏi ánh nắng mặt trời.

Những điều cần biết về tia UVA và UVB

Vì cả hai tia UVA và UVB đều có hại nên bạn cần bảo vệ da mình từ cả hai loại tia trên. Để chắc chắn rằng bạn đang nhận được sự bảo vệ khỏi tia UVA cũng như UVB, hãy tìm một kem chống nắng có chỉ số SPF 15 hoặc cao hơn, sự kết hợp với các thành phần chống tia UVA như: avobenzone, ecamsule, oxybenzone, titanium dioxide và oxit kẽm.  Bạn có thể thấy những cụm từ “đa quang phổ, quang phổ rộng hoặc bảo vệ UVA / UVB” trên nhãn kem chống nắng và chúng chỉ khả năng bảo vệ da khỏi tia UVA của sản phẩm. Tuy nhiên, vì không phải lúc nào cũng biết được khả năng chống nắng qua các cụm từ trên nên những cụm này không phải  nói lên hoàn toàn về chất lượng của kem chống nắng đâu nhé.

Hiện tại có 17 thành phần hoạt động đã được Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ FDA phê duyệt cho sử dụng trong kem chống nắng. Các thành phần này này được chia thành hai loại lớn: hóa học và vật lý. Hầu hết các các thành phần lọc tia UV thuộc về hóa học: Chúng tạo thành màn chắn mỏng bảo vệ trên bề mặt của da và hấp thụ bức xạ UV không cho nó thấm sâu vào da. Các loại kem chống nắng vật lý là các hạt không tan có tác dụng phản chiếu lại tia UV khỏi da. Hầu hết các loại kem chống nắng đều có chứa một hỗn hợp của các thành phần hóa học và vật lý.

Những điều cần biết về tia UVA và UVB

Những điều cần biết về tia UVA và UVB

Nếu bạn làm theo hướng dẫn chống nắng toàn diện sau đây, bạn sẽ có thể thoải mái tận hưởng thời gian ở ngoài trời bất kể thời tiết như thế nào hay ở bất cứ nơi nào mà làn da vẫn được bảo vệ khỏi cả tia UVA và UVB:

Những điều cần biết về tia UVA và UVB

  • Hãy tìm chỗ có bóng mát, đặc biệt là 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều.
  • Tránh làm da bị cháy nắng.
  • Tránh sử dụng máy làm nâu da (tanning booth).
  • Mặc quần áo có chỉ số chống nắng UPF cao, đội mũ rộng vành và đeo kính mát chống nắng.
  • Sử dụng kem chống nắng quang phổ rộng với chỉ số SPF 15 hoặc cao hơn mỗi ngày. Nếu bạn hay hoạt động ngoài trời, hãy thoa loại kem chống nắng quang phổ rộng chống trôi với chỉ số SPF 30 hoặc cao hơn.
  • Thoa kem chống nắng cho toàn bộ cơ thể 30 phút trước khi đi ra ngoài.Thoa lại kem sau mỗi hai giờ, hoặc ngay sau khi bơi hoặc đổ mồ hôi quá nhiều.
  • Tránh để trẻ mới sinh tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Sử dụng kem chống nắng cho trẻ trên 6 tháng tuổi.
  • Mỗi tháng, hãy kiểm tra làn da của bạn toàn thân
  • Mỗi năm, hãy đến bác sĩ để tiến hành một kì kiểm tra da chuyên nghiệp nhé.

Trao đổi / Bình luận

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Điền email để nhận bài mới về cách chăm sóc da

Join 53 other followers

It looks like the WordPress site URL is incorrectly configured. Please check it in your widget settings.

%d bloggers like this: